Samenhang in webteksten

Samenhangende teksten lezen beter. Samenhang in webteksten neemt toe door het gebruik van wat wij 'structuuraanduiders' noemen. Dit zijn de woorden die zinsdelen en zinnen aaneen smeden. Woorden als daarom, want, hoewel, ondanks zijn structuuraanduiders. Ze helpen de lezer de juiste verbanden te leggen. Het advies is daarom: gebruik ze veel. Dat geldt ook voor webteksten, al zijn een aantal waarschuwingen op zijn plaats.

Een tekst zonder structuuraanduiders is een muur zonder cement. De volgende zin laat de lezer raden naar de samenhang:

1.a We gingen naar binnen; het ging regenen.

De lezer kan dit interpreteren als:

1.b Omdat het ging regenen, gingen we naar binnen.

Of als 1.c Net toen we binnen waren, barstte de bui los (we hadden geluk!)

Het gebruik van structuuraanduiders als omdat of net toen helpt de lezer verbanden te leggen. De leesbaarheid van een tekst neemt hierdoor flink toe.

Structuuraanduiders kunnen ook groepen van woorden zijn. Het kunnen zelfs hele zinnen zijn, die alinea's verbinden. Bijvoorbeeld:

• Als we alles overzien kunnen we concluderen dat … '
• Hieronder komt aan de orde wat de gevolgen zijn.

Voorzichtigheid geboden

In webteksten moeten we op een andere manier met structuuraanduiders omgaan dan in brochures of andere langere teksten op papier. Twee waarschuwingen:

Wees voorzichtig met hoewel, ondanks, omdat

Een eerste tip voor webredacteuren is het belangrijkste voorop te zetten. Dit betekent doorgaans dat zij constructies met woorden als hoewel, ondanks en omdat aan het begin van een zin beter kunnen vermijden. Na deze structuuraanduiders volgt maar al te snel het oprakelen van allerlei minder belangrijke feiten. In een brochure kan een dergelijke constructie aangenaam werken, voor de afwisseling. In webteksten loop je een groot gevaar de lezer te verliezen.

Vergelijk:

2.a Ondanks het feit dat het weerbericht op de radio deze ochtend niet veel goeds voorspelde, besloten we toch op pad te gaan.

3.a Omdat nog niet iedereen alle offertes had kunnen lezen, de voorkeur van de marketingafdeling nog niet helemaal duidelijk was en de vergadering toch al uitliep, besloten we het punt de organisatie van de open dag uit te stellen naar volgende week.

Met:

2.b We gingen toch op pad; ondanks de sombere weersvoorspellingen.

3.b De organisatie van de open dag kwam niet meer aan de orde. Dit punt wordt volgende week besproken.

In 2.b komt het woord ondanks nog wel voor, maar nu nadat de hoofdboodschap stevig is neergezet (We gingen op pad). In 3.b blijkt de boodschap ook zonder redengeving duidelijk over te komen. In de zinnen 2b en 3.b staat het belangrijkste voorop.

Wees voorzichtig met opsommingen

Gebruikers van internet lezen liefst zo weinig mogelijk en zullen dus snel schrikken van uitgebreide opsommingen. Een aankondiging als Hieronder zullen we ingaan op alle vijf argumenten die … schrikt af. Bijvoorbeeld:

4.a Er zijn vijf redenen aan te geven waarom we de tekstredactie voortaan uitbesteden. Ten eerste wordt de communicatieafdeling ontlast. Ten tweede denken we dat de kwaliteit van de teksten verbetert. Ten derde kunnen we door externe schrijvers feedback krijgen op de toegankelijkheid van onze communicatie. Ten vierde

Dit leest niet prettig. Zeker niet op een beeldscherm.Beter is het belangrijkste argument direct te noemen en vervolgens kort melding te maken van het bestaan van nog meer argumenten die ook een rol spelen. In krantenartikelen wordt deze vorm vaak toegepast. Een korte verbindende schakel is dan wel weer op zijn plaats.

4.b Het uitbesteden van de tekstredactie ontlast de communicatieafdeling. Maar er zijn nog meer redenen om dit te doen. Zo denken wij dat de tekstkwaliteit verbetert en …. Ook …

Samengevat

Breng samenhang aan in webteksten, maar denk aan de leesbaarheid!