To PDF or not to PDF (2)
Tweedelige serie over PDF op het web
In Tekst & Content 8 hebben we de voors en tegens van PDF op het web besproken. Dit keer leest u hoe u met de huidige techniek de nadelen van PDF kunt ombuigen en het de lezer zo makkelijk mogelijk maakt.
Nadelen omzeilen of oplossen
Aan de tekstindeling en formuleringen van het omgezette PDF-document kunt u als schrijver niet veel meer doen dan wat oppoetswerk op letter- en/of woordniveau. Wel kunt u de overige nadelen die in deel 1 zijn genoemd, omzeilen. Het gaat om:
- lastig navigeren
- lange downloadtijden
- het programma waarover de lezer moet beschikken om een PDF-document te bekijken
Beter navigeren
Lezers hebben in een PDF-document weinig zicht op de structuur van de tekst. Ze kunnen de inhoudsopgave op de eerste pagina's van het boek bekijken en door het document scrollen. Vooral bij lijvige boekwerken is het prettig dat de lezer meer navigatiemogelijkheden tot zijn beschikking heeft.
Extra navigatie bereikt u door interne links in het document op te nemen. Maak verder gebruik van de bladwijzers in het PDF-document. Deze vormen een klikbare inhoudsopgave, die de lezer kan openen in een navigatievenster naast de PDF-tekst. De bladwijzers kunt u automatisch laten aanmaken op basis van de opmaakstijlen die u in het bronbestand aangeeft (bijvoorbeeld in Word of PageMaker).
Een voorbeeld van extra navigatie vindt u op http://www.sky-software.com/Downloads/PDFs/SKY%20Index%20v6.0.pdf. Klik vervolgens in de knoppenbalk op de knop Navigatievenster tonen/verbergen om de inhoudsopgave te zien.
Kortere downloadtijden
Hoe groter het PDF-document, hoe langer het duurt om de tekst te openen of te downloaden. Er zijn twee oplossingen voor dit wachttijdprobleem: optimaliseren voor beeldscherm en byte-serving.
- Optimaliseren voor beeldscherm
Als uw document veel afbeeldingen bevat, kan het verstandig zijn om uw document te optimaliseren voor beeldscherm. Voor beeldschermgebruik is namelijk een lagere resolutie vereist dan voor papieren gebruik. Door de optimalisatie wordt het PDF-bestand kleiner. Bij Acrobat Distiller van Adobe kiest u bijvoorbeeld bij Opdrachtopties voor 'SchermGeoptimaliseerd'.
Helaas creëert u met deze oplossing een nieuw probleem: u weet niet altijd of de lezer de tekst uitsluitend op het beeldscherm bekijkt. Wil de lezer de tekst toch afdrukken, dan krijgt hij te maken met een mindere kwaliteit. U moet daarom een afweging maken: goede kwaliteit op het beeldscherm of goede kwaliteit op papier.
- Byte-serving
Byte-serving houdt in dat een document pagina-voor-pagina wordt opgehaald, in plaats van in één keer. Voordeel is dat de eerste pagina van het document nu sneller op het beeldscherm verschijnt. Ondertussen gaat op de achtergrond het downloaden gewoon verder. In Adobe Acrobat geeft u dit aan bij de Algemene Voorkeuren.
Online PDF-reader beschikbaar
Publicaties in PDF-formaat vereisen dat de lezer de beschikking heeft over een programma waarmee hij het PDF-document kan bekijken. Een voorbeeld is het gratis beschikbare Acrobat Reader van Adobe. Maar tegenwoordig kiezen schrijvers steeds vaker een moderne oplossing: de webpublicatie in PDF met een eigen URL (webadres). De pagina's van het PDF-document verschijnen dan in de internetbrowser van de lezer. De functies van Acrobat Reader zijn hierbij direct online beschikbaar in een knoppenbalk binnen de browser.
PDF-en of HTML-en
HTML-en is vanuit het perspectief van de lezer het best. De lezer krijgt dan namelijk een tekst die helemaal op 'beeldschermmaat' geschreven is. Maar als u geen tijd hebt om de tekst helemaal om te bouwen tot HTML-pagina met goede navigatiestructuur, dan is de keuze voor PDF snel gemaakt en begrijpelijk. Probeer het document wel zo toegankelijk mogelijk te maken, door:
- bladwijzers en interne links toe te voegen
- het document zo mogelijk te optimaliseren
- byte-serving te gebruiken
- een online-reader aan het document te koppelen