E-learning: content is king!
Steeds meer bedrijven stappen over op e-learning om hun medewerkers de nodige kennis en vaardigheden bij te brengen. Belangrijke argumenten daarbij zijn besparing van tijd en kosten, flexibiliteit en integratie van werken en leren. Maar niet alle e-learning leidt tot een geslaagd leerproces: ontwerpers stappen vol enthousiasme in de vele valkuilen van dit medium. Ondanks alle technische mogelijkheden is nog steeds de leerinhoud bepalend voor het succes van een e-learningmodule.
De laatste belemmeringen van e-learning zijn de afgelopen jaren in een rap tempo geslecht. Er komen steeds meer laagdrempelige, gebruikersvriendelijke pakketten beschikbaar om allerlei soorten e-learning te ontwikkelen. Daarmee zijn de ontwikkelingskosten afgenomen. Doordat de meeste gebruikers bovendien kunnen beschikken over voldoende bandbreedte, hoeven ontwerpers van e-learning geen beperkingen meer te stellen aan (bewegend) beeld en geluid. Kortom: techniek en kosten vormen niet meer het probleem.
Gemengde resultaten
Toch is e-learning nog niet het succesverhaal geworden waarop de voorstanders gehoopt hadden. Veel gehoorde klachten zijn gebrek aan diepgang, onvoldoende interactie en onvoldoende aansluiting bij vragen uit de praktijk. Het blijkt niet eenvoudig om een effectieve online cursus te maken. Bovendien past e-learning goed bij sommige onderwerpen, maar veel minder bij andere.
Werkwoordspelling
Een voorbeeld uit ons eigen domein is de werkwoordspelling. Spelling is een terrein waarop duidelijke regels gelden: dit maakt het geschikt om te verwerken in e-learning. Op internet zijn er dan ook verschillende sites met oefeningen, zoals www.cambiumned.nl en werkwoordspelling op lerenonline.nl. Die sites zijn geschikt om te oefenen, maar minder om de handige tips en trucs te leren, of de meest voorkomende valkuilen te leren kennen. Daarvoor is een training effectiever. Dat geldt nog veel sterke naarmate de vaardigheden 'zachter' worden: zo is een presentatietraining via e-learning voorlopig nog ondenkbaar.
Valkuilen
Bij het maken van e-learning moeten de schrijvers en ontwerpers een groot aantal valkuilen vermijden. We geven een top-5:
- De gebruikers worden onvoldoende betrokken bij de voorbereidingen. Wanneer je als ontwerper niet precies weet wat de gebruikers willen leren en hoe ze die kennis in de praktijk willen gebruiken, is het ondoenlijk om een goede e-learning te maken.
- De makers c.q. ontwerpers passen e-learning toe voor vaardigheden die veel beter in een workshop of training geoefend kunnen worden; zie boven.
- De mogelijkheden van e-learning worden onvoldoende benut. Sommige e-learning is opgebouwd als een veredelde Powerpoint-presentatie, waarin een gebruiker niet veel meer kan doen dan bladeren. Als er onvoldoende interactiemogelijkheden zijn ingebouwd, daalt het enthousiasme al snel en heeft de e-learning nauwelijks meerwaarde.
- De makers laten zich te veel leiden door de technische mogelijkheden van de e-learning en bouwen allerlei toeters en bellen die inhoudelijk niets toevoegen (in feite het omgekeerde van valkuil 3).
- De cursus wordt zonder nadere begeleiding de wereld ingestuurd; de cursus is communicatief en organisatorisch onvoldoende ingebed in de organisatie. De cursus staat op het intranet en niemand doet er iets mee.
Deze valkuilen maken al direct duidelijk hoe het wél moet: vroegtijdige betrokkenheid van gebruikers, voldoende interactie en afwisseling, veel aandacht voor het implementatietraject. Maar vooral: eerst nagaan wat je te vertellen hebt, en pas daarna kijken welk middel daar het beste bij past.
Hendrikx Van der Spek heeft ruime ervaring met het ontwikkelen van (inhoud voor) e-learning. Voor meer informatie over e-learning zie www.e-learning.nl
Erik van der Spek