Jarenlang voorspelde ik het totale verdwijnen van het pictogram op internet en intranet. Want wat heb je nu aan kleine afbeeldinkjes die niemand herkent of die verwarrend zijn? Maar waar viel mijn oog op, meteen na de vakantie, jawel…verse pictogrammen.
In de beginjaren van internet waren pictogrammen gemeengoed. Nijvere ontwerpers gebruikten pictogrammen vooral als navigatieknoppen en als symbolen om bepaalde functies van een site mee aan te duiden: een vergrootglas stond en staat model voor de zoekfunctie…of kun je daarmee het beeld of de letters vergroten? En een envelop stond en staat voor de mailfunctie of kun je er een reactie op een bericht mee posten? Om maar niet te spreken van de talloze abstracte figuurtjes, waaruit je op geen enkele manier kon afleiden wat de betekenis ervan was.
Al snel werd duidelijk dat deze grafische figuurtjes wel ruimtebesparend en vaak ook erg mooi, maar niet echt bezoekersvriendelijk waren. Want om te leren wat ze betekenden moest je er op klikken, en dan kreeg je weer niet wat je verwachtte en op de volgende site betekende hetzelfde pictogram weer vaak iets anders. Treurigheid troef dus.
De oplossing vond men in een begeleidende tekst bij het pictogram. Deze tekst stond er gewoon naast of werd zichtbaar als je de cursor over het pictogram bewoog. De eerste oplossing was het meest bezoekersvriendelijk. Maar als je tekst nodig hebt om een pictogram uit te leggen, verliest het pictogram natuurlijk zijn nut.
Vandaar dat pictogrammen de laatste jaren steeds minder op sites gesignaleerd worden en dat in het algemeen wordt gewerkt met tekstuele knoppen voor de navigatie. Toch vind je nog wel pictogrammen, maar die hebben klaarblijkelijk dan enkel en alleen een grafische betekenis voor de vormgeving van een site, vergelijk de pictogrammen op de sites van Amsterdam of Emerce:
Op intranetten daarentegen vind je steeds meer pictogrammen zonder tekstuele toevoeging, zoals het volgende voorbeeld:
Een verklaring hiervoor kan zijn dat de gebruikers van intranet blijkbaar door regelmatig bezoek geoefend worden in het herkennen van deze soms op het eerste gezicht onverklaarbare tekentjes. Maar of het nu echt bezoekersvriendelijk is en voldoet aan de strenge eisen van Nielsen c.s. Ik betwijfel het.
Willem Hendrikx